Veel ondernemers kennen het gevoel: oplopende rekeningen, druk van de bank of leveranciers en zorgen over de toekomst. Als de schulden zich opstapelen en de liquiditeit opdroogt, lijkt faillissement vaak de enige optie. Toch is dat zelden de beste of de eerste weg. In de praktijk zijn er meerdere mogelijkheden die het bedrijf perspectief kunnen bieden, afhankelijk van de levensvatbaarheid van de activiteiten en de bereidheid van schuldeisers om mee te werken.
1. Herstructurering van de bedrijfsvoering en schulden
De eerste stap bij financiële problemen is bijna altijd herstructurering. Dit betekent dat er kritisch wordt gekeken naar zowel de inkomsten- en uitgavenkant als naar de organisatie zelf.
- Analyse van de bedrijfsvoering: Welke producten of diensten leveren écht winst op en welke niet? Soms is het beter om verlieslatende activiteiten te stoppen en de focus te leggen op de kern.
- Kostenreductie: Denk aan het heronderhandelen van huur- of leasecontracten, het verlagen van personeelskosten of het afstoten van overbodige bedrijfsmiddelen.
- Gesprekken met schuldeisers: Vaak zijn leveranciers of banken bereid om mee te denken, mits ze zien dat er een plan is om het bedrijf weer gezond te maken.
Een goed doordachte herstructurering kan al voldoende zijn om een bedrijf weer lucht en toekomst te geven.
2. Onderhands akkoord met schuldeisers
Als er te veel schulden openstaan, kan het nodig zijn om afspraken te maken met schuldeisers. Dit kan in de vorm van een onderhands akkoord.
- Wat houdt dit in? U maakt afspraken over gedeeltelijke kwijtschelding of een betalingsregeling. Bijvoorbeeld: schuldeisers krijgen 30% van hun vordering terugbetaald, maar wel snel en gegarandeerd.
- Wanneer werkt dit? Als het merendeel van de schuldeisers bereid is mee te werken en vertrouwen heeft in de onderneming.
- Voordeel: Het is snel, vaak goedkoper dan juridische trajecten en geeft duidelijkheid voor alle partijen.
Een onderhands akkoord werkt alleen als er brede steun is. Als één grote schuldeiser niet wil meewerken, kan het traject spaak lopen.
3. WHOA (Wet Homologatie Onderhands Akkoord)
Wanneer een onderhands akkoord niet lukt omdat enkele schuldeisers dwarsliggen, kan de WHOA uitkomst bieden.
- Wat is de WHOA? Dit is een wettelijke regeling die bedrijven in staat stelt om een akkoord via de rechtbank af te dwingen. Schuldeisers die niet willen meewerken, kunnen dus tóch gebonden worden aan de afspraken.
- Wanneer inzetten? Als er een levensvatbare kern van het bedrijf is en een meerderheid van de schuldeisers instemt, maar niet iedereen meewerkt.
- Doel: Het bedrijf redden óf zorgen voor een gecontroleerde afwikkeling waarbij schuldeisers alsnog een beter resultaat krijgen dan in een faillissement.
De WHOA is een krachtig middel, maar ook complex. Het vraagt om een duidelijke strategie, actuele cijfers en goede begeleiding.
4. Surseance van betaling
Een ander juridisch instrument is surseance van betaling.
- Wat houdt dit in? De rechtbank geeft tijdelijk uitstel van betaling, waardoor schuldeisers u niet direct kunnen dwingen hun vorderingen te innen.
- Wanneer geschikt? Als u verwacht dat er op korte termijn een oplossing komt, bijvoorbeeld via verkoop van een bedrijfsonderdeel of een nieuw akkoord met schuldeisers.
- Let op: In de praktijk blijkt surseance vaak een tussenstation op weg naar faillissement, tenzij er een goed onderbouwd plan ligt.
5. Doorstart na faillissement
Als het ondanks alle inspanningen niet meer lukt om het bedrijf te redden, kan een doorstart na faillissement een oplossing zijn.
- Hoe werkt dit? Bij een faillissement worden de activa (bijvoorbeeld machines, voorraden en het klantenbestand) verkocht. Vaak kan een ondernemer of investeerder die activa kopen en een nieuwe onderneming starten.
- Voordeel: U begint met een schone balans, zonder oude schulden, en kunt vaak toch een deel van uw activiteiten en personeel behouden.
- Nadeel: Een doorstart betekent dat het oude bedrijf ophoudt te bestaan en dat schuldeisers vaak met lege handen blijven.
Conclusie: er zijn altijd opties vóór faillissement
Een faillissement is dus zelden de eerste en vaak ook niet de beste weg. Afhankelijk van de situatie zijn er meerdere routes: van herstructurering en onderhandse akkoorden tot de WHOA of – als het echt niet anders kan – een doorstart.
Het belangrijkste is om tijdig te handelen. Hoe eerder u inzicht heeft in uw financiële positie en de mogelijkheden, hoe groter de kans dat er nog draagvlak is bij banken, leveranciers en andere schuldeisers.
